Սիրելինե՜ր, գործնական հայոց լեզվի աշխատանքները նախատեսված են մեկ շաբաթվա համար։ Յուրաքանչյուր դասաժամի համար ծանոթացիր երեքական առաջադրանքի։ Շնորհակալություն։

Հնչյունաբանություն

Յ, մ, ն, լ, ր, ռ, վ, ղ, զ, ժ, բ, գ, դ, ձ, ջ հնչյունները… բաղաձայններ են:

Ֆ, խ, ս, շ, հ, պ, փ, կ, ք, տ, թ, ծ, ց, ճ, չ հնչյունները … բաղաձայններ են:

1 . Տրված բառերի մեջ մտնող հնչյունները գրի՛ր:

Օրինակ`

հարևան- հ, ա, ր, է, վ, ա, ն:

Յուրաքանչյուր – յ, ու, ր, ա, ք, ա, ն, չ, յ, ու, ր

արհամարել – ա, ր, հ, ա, մ, ա, ր, ե, լ

ակնդետ – ա, կ, ն, դ, ե, տ

լուսնկա – լ, ու, ս, ը, ն, կ, ա

ուղևորվել – ու, ղ, ե, վ, վ, օ, ր, վ, ե, լ

երկաթյա – ե, ր, կ, ա, թ, յ, ա

Սեբաստիա – ս, ե, բ, ա, ս, տ, յ, ա

հիացմունք – հ, ի, ա, ց, մ, ու, ն, ք

2. Գրի՛ր տրված պայմաններին բավարարող հինգական բառ:

ա) Սկսվեն ձայնավորով և ավարտվեն խուլ բաղաձայնով:

Աշխարհ, աչք, անապատ, օղակ, թերթ

բ) Սկսվեն ձայնավորով և ավարտվեն ձայնեղ բաղաձայնով:

օձ, ապառաժ, ավազ, ադամանդ, աղ

գ) Սկսվեն ձայնեղ բաղաձայնով և ավարտվեն ձայնավորով:

Գայանե, ձի, բու, Գրետա, գաղտնի

դ) Սկսվեն խուլ բաղաձայնով և ավարտվեն ձայնավորով:

Կաթսա, Ճապոնիա, տարի, տարրա, շրջակա

ե) Սկսվեն և ավարտվեն ձայնավորով:

Էրեբունի, ոսկի, ափսե, Արա, Եվա

3. Գրի՛ր տրված պայմաններին բավարարող հինգական բառ:

ա) Սկսվեն և ավարտվեն ձայնեղ բաղաձայնով:

Բարդ, վարազ, ձվածեղ, գողեգող, ձայնեղ

բ) Սկսվեն ձայնեղ բաղաձայնով և ավարտվեն խուլով:

ձկնորս, գնդակ, զարմանահրաշ, գնացք, ղեկ

գ) Սկսվեն և ավարտվեն խուլ բաղաձայնով:

քիթ, սրահ, ճանապարհ, ճանճ, ճաշացանկ

դ) Սկսվեն խուլ բաղաձայնով և ավարտվեն ձայնեղով:

փիղ, տանձ, թեժ, սուգ, խաղ

4.Տրված բառերում կետերի փոխարեն գրիր այնպիսի տառեր, որ յուրաքանչյուր դեպքում ստացվի ոչ պակաս, քան երկու նոր բառ:
Վարք, վանք

բարձ, բարդ

բերան, գերան

հատել, հանել

երթ, երգ

հարթ, հարց

ազատ, առատ

բարակ, բանակ

կարթ, կարգ

հագուստ, հարուստ

հարդարել, զարդարել

երեք, երեկ

պարել, պատել

գյուղակ, հյուղակ

հատակ, կատակ

վարձ, վարդ

հանք, հանդ

շարժում, շարժուն

երգարան, երգահան

անգին, անգիր

հուզական, հունական

քերծել, քերթել

անցավ, անձավ

մերել, բերել

վանել, վարել

ծաղկել, ծածկել

մածուն, մածուկ

հատակ, հասակ:

Օրինակ՝ նկա…ել- նկարել, նկատել:

5. Օգտվելով հոմանիշների բառարանից գրիր տրված բառերին հոմանիշ մեկական բառ,որոնցում լինի`
բ տառը.
ծնողազուրկ – որբ
մաքրել – սրբել
սգալ – ողբալ
քեռի – մորեղբայր
մաքրամաքուր – բոսոր
փ տառը.
երկյուղել – սարսափել
արեգակ – արփի
ավաղ – ափսոս
գույնզգույն – երփներանգ
պնակ – ափսե

6. Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված բառերից մեկը:

Իր անկյունում նստած՝ մռմռում էր ու ինչ-որ բան նկարում. ոչ մեկն ու ոչինչ չի հետաքրքրում: (մռմռալ, մրմռալ)

Սիրտը մրմռում էր, երբ հանկարծ նորից հիշում էր ցավից ու վիրավորանքից այլայլված այդ դեմքը: (մռմռալ, մրմռալ)

Իրենց ձյունափառ գագաթները երկինք են կարկառել ու սպասում են: (կարկառել, կռկռալ)

Բայց ինչո՞ւ եք անհամբեր կռկռում, սպասե՛ք, էլի՛: (կարկառել, կռկռալ)

Նա անապատում բարբառում, ասում ճշմարիտ ու մարգարեական բաներ, բայց ո՞վ էր լսողը: (բարբառել, բռբռալ)

Անմիտ ու անշնորհք բռբռում ես ես. ո՞վ կհասկանա, թե ի՛նչ ես ասում: (բարբառել, բռբռալ)

7. Փորձիր բացատրել, թե ինչո՛ւ տրված բառերը և-ով չեն գրվում:

ա) Եվա, Եվգինե, Եվրոպա, Եվրասիա, Եվդոկիա:

Այս շարքի բառերը և-ով չեն գրվում, քանի որ հատուկ անուններ են և գրված են մեծատառ Եվ։

բ) եվրոպացի, համաեվրոպական, արևմտաեվրոպական, եվդոկիացի:

Այս շարքի բառերը չեն գրվում «և»-ով, որովհետև դրանք պարունակում են հատուկ անուններ, որոնք գրվում են մեծատառով՝ «Եվ»-ով։

8. Ուշադրությո՛ւն դարձրու տրված բառերի կազմությանն ու ուղղագրությանը և օրինաչափությունը բացատրի՛ր:

Ա. Ոսկեվառ, գինեվաճառ, գերեվարել, ոսկեվազ, հոգեվարք, կարեվեր (ծանր, կարի վերք ստացած, խոցված): – այս բառերում և-ը բաժանված է ե-ի, վ-ի

Բ. Ոսկևորել, գոտևորել, ուղևոր, ուղևորվել, սերկևիլ, հևիհև: – այս բառերը գրված են և-ով

Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մեռյալ ծովի ջուրն այնքան աղի է, որ այնտեղ ոչ մի կենդանի էակ չի կարող ապրել: Արևմտյան Ասիայի տոթակեզ անանձրև կլիմայի պատճառով անըդհատ շատ ջուր է գոլորշիանում ծովի մակերևույթից, իսկ լուծված աղերը մնում են ծովում ու մեծացնում ջրի աղիությունը: Ծովում խորանալուն զուգընթաց` աղիությունն աճում է: Աղերը Մեռյալ ծովի քառորդ մասն են կազմում, նրա մեջ աղերի ընդհանուր քանակը քառասուն միլիոն տոննա է

 29.Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:  Ամերիկյան մի ակումբում, որտեղ երաժշտությունն անդադար որոտում է, կարելի է անդորր գտնել: Ավտոմատի մեջ տասը ցենտ են գցում, և այն երեք րոպեով անջատվում է: Տասը ցենտը քիչ չէ, բայց ինչքա՜ն հաճելի է. թվում այն անդորրը, որի համար անձամբ կանխիկ վճարել ես: Հազար ինը հարյուր հիսուն թվին ամերիկյան ռադիոն մի անսովոր հաղորդում տվեց: Ունկնդիրների ուշադրությանը ներկայացրին մի լուր` աղմուկի դեմ պայքարող կազմակերպություն ստեղծելու մասին, ու ընդհուպ մինչև տասնհինգ րոպեանոց հադորդման վերջը տևող լռություն: