Քո ընտրությամբ բլոգում առանձնացրո՛ւ տասը դարձվածքը և սովորի՛ր դրանց բացատրությունները: Սովորելուց հետո փորձիր բացատրել, թե, ըստ քեզ, ի՞նչ է դարձվածքը
Ականջ դնել – գաղտնաբար լսել
Էշի ականջում քնած լինել – աշխարհից՝ կյանքից անտեղյակ լինել
Էշն ինչ գիտի՝ նուշն ինչ է – ինչ-որ բանի արժեքը չիմանալ
Ոտքդ վերմակիդ չափով մեկնիր – ապրիր ունեցածդ միջոցներով
Ջրի բերածը ջուրն էլ կտանի – ոչ արդար աշխատանքով վաստակածը բարիք չի բերի
Ձուկը գլխից է հոտել – անօրինությունները, անպատշաճ արարքները մեծերից, ղեկավարներից են գալիս:
Գյուղը կանգնի՝ գերան կը կոտրի – միասնությունը ուժ է
Աչքը հանել – խստորեն պատժել
Գլուխ դնել – ջանալ
Գլուխ բերել – որևէ գործ հաջողությամբ վերջացնել
Ուղղագրություն
17.Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:
Ա. Երփներանգ, արփի, փրփրել, փափուկ, սրփազան – սրբազան, ճամփորդ, համփերություն – համբերություն, դափնի, շամփուր:
Բ. Կարթ, խորթ, զվարթ, պարթև, նյարթ – նյարդ, թարթել, երթվել – երդվել, փարթամ:
18.Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:
Ա. Համարձակ, բարձունք, վերադարձ, վարձատրել, հարձուփորձ – հարցուփորձ, հարձակում, մրձույթ – մրցույթ:
Բ. Դեղձ, դաղձ, դեղձանիկ, բաղձանք, օցանման – օձանման, ատաղծագործ – ատաղձագործ:
19.Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:
Ա. Զմրուխտ, ապուխտ, բախտավոր, թախտ, խեխտել – խեղդել, կխտար, խրոխտ, ոխկույզ – ողկույզ, տախտակ, նախկին:
Բ. Ճեղքել, կմաղք – կմախք, աղքատ, կողպեք, վղտալ – վխտալ, եղբայր, սանդուղք:
20. Տրված բառերի կազմությունն ու գրությունը բացատրի՛ր:
ա) Անհյուրընկալ, զրուցընկեր, դյուրընկալ, գահընկեց, անընդհատ, համընթաց:
Ա շարքի բոլոր բառերը ընդհանուր են նրանով, որ միանում են ը հոդակապով։
բ) Միջօրե, հանապազօրյա, ոսկեզօծ, ապօրինի,առօրյա, առօրեական, բացօթյա, բարօրություն, զօրուգիշեր:
Բ շարքի բոլոր բառերը ընդհանուր են նրանով, որ միանում են օ հոդակապով։
գ) Մանրէ, վայրէջք, հնէաբան, որևէ, երբևէ:
Գ շարքի բոլոր բառերը ընդհանուր են նրանով, որ միանում են է հոդակապով։
21. Որտեղ անհրաժեշտ է, ը գրի՛ր:
Անակնկալ, անըմբռնելի, օրըստօրե, ակնթարթ, անընդմեջ, լուսնկա, մթնկա, համընդհանուր, մերթընդմերթ, անընթեռնելի, ակնհայտ, անընդհատ, անհյուրընկալ, սրընթաց:
22. Կետերի փոխարեն դհ, դ, կամ թ գրի՛ր:
Ընթացք, ընդարձակ, անընդհատ, ընդմիջել, ընդհանուր, ընդամենը, ընթանալ, ընթրել, ակնթարթ, անդադար, ընթերցել, ընդառաջ, անընթեռնելի:
23. Պարզի՛ր, թե ինչի՛ հիման վրա է կազմվել բառաշարքը և ավելացրո՛ւ նոր բառեր:
Արևմտաեվրոպական, Ոսկեվազ, դափնեվարդ, ծաղկեվաճառ, Ծաղկեվանք, հազրեվարդ:
24. Յուրաքանչյուր շարքում կետերը փոխարինի՛ր նման հնչողություն ունեցող տրված արմատներով: Ող, ոխ, ուղտ, ուխտ, թյուր, թույր, բույր, բյուր, բարկ, բարք, վարկ, վարք, աղտ, ախտ:
Թոքախտ, աղտոտել, …ակալ, …նաշար, …ուբարք, …աբեկել …տադրուժ, ուղատեր, վարքու…, …ություն, …իմացություն, ձյունա…, համ…, …ավոր:
25. Կետերը փոխարինի՛ր կրկնակ բաղաձայններով:
ճ..ալ, բ..ալ, ֆ..ալ, թ..ալ, ու..ակի, ու..անկյուն, Ա..ա, Է..ա, թռչու..եր, հենարա..եր, ի..սուն, ի..ական, օ..ան, ե..որդ, չո..որդ, տա..ական, տա..ալուծել, անդո.., բե..ի, մ..կածուփ:
26. Կետերի փոխարեն գրի՛ր մ կամ ն (ո՞ր դեպքում է ն գրվում):
Անբնական, ամբիոն, ամբողջ, ամպամած, անպայման, զամբյուղ, անբասիր, ամփոփել, անփոփոխ, անպետք, ամբարել, անբարտավան:
27. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
«Օդային ամրոց» արտահայտությունը նշանակում է անպտուղ երևակայություն, իզուր երազանք, անիրագործելի պլաններ: Այդ արտահայտությունը վերագրում են քրիստոնեական քարոզիչ Ավգուստիանոսին, որն իր աշխատություններից մեկում խոսում է օդային շինարարության մասին: Հետագայում մարդիկ այդ արտահայտությունը գործածում են ձևափոխված` «Օդային ամրոց» ձևով:
28. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
Մեռյալ ծովի ջուրն այնքան աղի է, որ այնտեղ ոչ մի կենդանի էակ չի կարող ապրել: Արևմտյան Ասիայի տոթակեզ անանձրև կլիմայի պատճառով անըդհատ շատ ջուր է
գոլորշանում ծովի մակերևույթից, իսկ լուծված աղերը մնում են ծովում ու մեծացնում ջրի աղիությունը: Ծովում խորանալուն զուգընթաց` աղիությունն աճում է: Աղերը Մեռյալ ծովի քառորդ մասն են կազմում, նրա մեջ աղերի ընդհանուր քանակը քառասուն միլիոն տոննա է
29. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
Ամերիկյան մի ակումբում, որտեղ երաժշտությունն անդադար որոտում է, կարելի է անդորր գտնել: Ավտոմատի մեջ տասը ցենտ են գցում, և այն երեք րոպեով անջատվում է: Տասը ցենտը քիչ չէ, բայց ինչքա՜ն հաճելի է. թվում այն անդորրը, որի համար անձամբ կանխիկ վճարել ես: Հազար ինը հարյուր հիսունիննթվին ամերիկյան ռադիոն մի անսովոր հաղորդում տվեց: Ունկնդիրների ուշադրությանը ներկայացրին մի լուր` աղմուկի դեմ պայքարող կազմակերպություն ստեղծելու մասին, ու ընդհուպ մինչև տասնհինգ րոպեանոց հաղորդման վերջը տևող լռություն:
30. Բաց թողնված տառերը լրացրու՛:
Մարդուն իր ամբողջ կյանքում ուղեկցում է ձայնը: Մարդը բացարձակ լռության պայմաններում վատ է զգում. նրան պատում է երկկուղի ու անհարմարության զգացում: Բացարձակ լռությունը խա.արում է մար.ու ն..րդային համակարգն այնպես, ինչպես և անվեր. աղմուկը: .րոտը, հրաբու.ների ձայնը, ծովային մ..իկները և այլ աղմուկներ անհանգստացնում են մարդուն: Կան բնական աղմուկներ .լ, ինչպես թռ.ու..երի դայլայլը, ա..յուրների կարկաչ..նը, ծովի ալիքների համ.նթաց ճողփ..նը, հաճելի են մար.կանց համար, բարերար են ներգործում նրանց ն..րդային համակար.ի վրա: Տհաճ աղմուկը քայքայում է մար.ու առո..ությունը: Աղմուկի հետ են կապվում լսողության կորուստը, ն..րդահոգեկան հիվանդությու..երի աճը, ֆիզիկական և մտա.որ ըն.ունակություն..երի նվազումը:
Գրաբարյան տեքստերը փոխադրի՛ր աշխարհաբարի։
Քե´զ ասեմ, այր քաջ Արտաշէս,
Որ յաղթեցեր քաջ ազգին Ալանաց,
Ե´կ հաւանեա´ց բանից աչագեղոյ դստերս Ալանաց`
Տալ զպատանիդ.
Զի վասն միոյ քինու ոչ է օրեն դիւցազանց`
Զայլոց դիւցազանց զարմից
Բառնալ զկենդանութիւն
Կամ ծառայեցուցանելով
Ի ստրկաց կարգի պահել
Եւ թշնամութիւն յաւիտենական
Ի մէջ երկոցունց ազգաց քաջաց հաստատել:
Կարդա այսպես
Յաղթեցեր – հաղթեցեր
Հաւանեաց – հավանյաց
աչագեղոյ – աչագեղո
զպատանիդ – ըզպատանիդ
զկենդանութիւն – ըզկենդանություն
միոյ – միո
դիւցազանց – դյուցազանց
յաւիտենական – հավիտենական
Բառարան
յաղթեցեր – հաղթեցիր
հաւանեաց – հավանիր
անսա – հավատա
բանից – խոսքերի (ն)
աչագեղոյ դստերս ալանաց – իմ` ալանաց աչագեղո դստեր
զպատանիդ – այդ պատանուն
զի – թե, որովհետև, քանի որ, քանզի
վասն – մասին, պատճառով, համար
միոյ քինու – մի քենի
դիւցազանց – դյուցազունների, դյուցազուններին
օրէն – օրենք, կարգ
զարմ – ցեղ, տոհմ, զավակ
զայլոց դիւցազանց զարմից – այլ դյուցազունների զարմից
բառնամ – վերցնել, տանել
բառնալ զկենդանութիւն – սպանել
ծառայեցուցանել – ծառայեցնել
ի ստրկաց կարգի – ստրուկների կարգում
թշնամութիւն յավիտենական – հավիտենական թշնամություն
ի մէջ երկոցունց ազգաց քաջաց – երկու քաջ ազգերի մեջ
3.Հեծավ արի արքայն Արտաշէս ի սեաւն գեղեցիկ,
Եւ հանեալ զոսկէօղ շիկափոկ պարանն,
Եւ անցեալ որպէս զարծուի սրաթեւ ընդ գետն,
Եւ ձգեալ զոսկէօղ շիկափոկ պարանն`
Ընկեց ի մէջք օրիորդին ալանաց,
Եւ շատ ցաւեցոյց զմէջք փափուկ օրիորդին,
Արագ հասուցանելով ի բանակն իւր: