Մայրենի լեզու (գործնական քերականություն)

Որևէ ձայնավորի և յ կիսաձայնի արտասանական զուգակցումը կոչվում է
երկհնչյուն։ Ժամանակակից արևելահայերենի երկհնչյուններն են՝
այ — լայն, վայր յա — դայակ, եղյամ
ույ — նույն, լույս յու — սյուն, նյութ
էյ (եյ) — թեյ, սեյսմիկ յէ (յե) — երազ, հայելի
օյ (ոյ) — խոյ, Նոյ յօ (յո) — արդյոք, յոթ
յի — տղայի, խաղայի յը — հայը, բայը։

3. Ընդգծել  այն բառերն ու բառաձևերը, որոնցում երկհնչյուն
կա, և ընդգծե՛լ երկհնչյունը:

Գարունդ հայերեն է գալիս,
Ձյուներդ հայերեն են լալիս….

Լույսը յոթ անգամ չեմուչում արեց,
Յոթ թռչուն պոկվեց յոթ բարդու ճյուղից…

Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են,
Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են,
Չգիտեմ՝ ինչո՞ւ է այդպես։

Ծանր նստել է քարափը ձորում,
Հյուրնկալ տերը մանկության ձորի։

Ամպե՛ր, արծիվնե՛ր, կաքավնե՛ր համեստ
Եվ թափառական ուլե՛ր քարայծի,
Մի՛ չարաշահեք բարությունը մեծ
Ու համբերությունն այս մեծ քարափի։
Թողե՛ք՝ նա մի քիչ ինքն իր հետ մնա,
Իր ներսը նայի, և ով իմանա,
Գուցե թե սրտից մի աղբյուր հանի
Կամ թե այնպիսի մի հարստություն,
Որ ուրիշ քարափ աշխարհում չունի։

3.Արտագրե՛լ՝ լրացնելով երկհնչյունները։

Առավոտյան, ծովեզրյան, այծյամ, արդյոք, մատյան, առյուծ, բազմամայ,
ստորոգյալ, լուսնյակ, կորոյն, եղյամ, սույթաքել, կոյսր, եռամսյակ, լռակյաց, գործունյա, դղյակ, ծննդյան, կղզյակ, մշակույթ, անասնաբույժ, մեղվաբույծ,
համբույր, եղջյուր, թեյաման, սառուցյալ, նույթ, ձյուց, կոյտ, շաբաթօրյակ, հույսն։

4. Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում մեկից ավելի
երկհնչյուն կա։

Արտաժամյա, պայթյուն, հայություն, օտարերկրյա, գյուղական, միջանկյալ,
մայրություն, այժմյան, մագաղաթյա, ներքոհիշյալ, կայունություն, արքայորդի,
հարյուրամյա, լայնություն, հարաբերյալ, վայրագություն, գրաբարյան, մետաքսյա,
յուրային։

4. Որոշե՛լ տրված բառերից յուրաքանչյուրի ձայնավորների
ու բաղաձայնների քանակը։

Ակունք – 2 ձայնավոր, 4 բաղաձայն
Բարձունք – 2 ձայնավոր, 6 բաղաձայն
Խճանկար – 3 ձայնավոր, 5 բաղաձայն
Անդունդ – 2 ձայնավոր, 4 բաղաձայն
Հրաժեշտ – 2 ձայնավոր, 5 բաղաձայն
Պայթյուն – 2 ձայնավոր, 5 բաղաձայն
Դաստիարակ – 4 ձայնավոր, 5 բաղաձայն
Մանրէ – 2 ձայնավոր, 4 բաղաձայն
Սրբատաշ – 3 ձայնավոր, 5 բաղաձայն
Հյուլե – 2 ձայնավոր, 3 բաղաձայն
Անընդհատ – 3 ձայնավոր, 5 բաղաձայն
Սրընթաց – 2 ձայնավոր, 6 բաղաձայն
Մերթընդմերթ – 2 ձայնավոր, 7 բաղաձայն
Մտավոր – 3 ձայնավոր, 4 բաղաձայն
Դազգահ – 3 ձայնավոր, 4 բաղաձայն

5.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յա, իա, եա։

Հեքիաթ, ակացիա, բամիա, այծյամ, էներգիա, Անդրեաս, եղյամ,
էքսկուրսիա, խավյար, կղզյակ, Սուքիաս, կրիա, միլիարդ, վայրկյան, Բենյամին,
մումիա, Սիսիան, փասիան, միմյանց, Արաքսիա, դաստիարակ, լյարդ, քիմիա,
օվկիանոս, անցյալ, Ազարիա, Անանիա, Եղիա, Եղիազար, Երեմիա, հեծյալ,
Զաքարիա, Մարիամ, Ամալիա, Օֆելիա։

5.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յո, իո, եո։

Ամբիոն, աքսիոն, բրաբիոն, լեգիոն, հետյոտն, արդյոք, մարմարյոն, թյորեմ, մեդալյոն,
միլիոն, ակորդիոն, չեմպիոն, պանսիոնատ, Սրապյոն, տրիլիոն, օրյորդ, ավիացիա, ինդուկցիոն,
ամնիոն, քամելեոն

6. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության գրելով յ տառը։

Կայուն, հայելի, Միքայել, զրոյական, էյություն, նայել, վայելել,
գայիսոն, էյակ, ատամնաբույժ, Ռաֆայել, միյայն, պոյեմ, պոյետ,
միյասին, հիյանալ, թեյել, խնայել, հիյանալ, որդիյական։