1. Դո՛ւրս գրել տեքստում եղած թվականները, որոշե՛լ գրության
ձևը (արաբական թվանշաններով, այբուբենի տառերով և այլն)։ Թվականները
գրել բառերով և նշե՛լ տեսակները։ Դո՛ւրս գրել նաև թվականներով
կազմված բառերը (գոյական, ածական)։
Զվարթնոց. Վաղարշապատի Ս. Գրիգոր. վաղ միջնադարի հայկական ճարտարապետության
հուշարձան Արարատյան դաշտում՝ Էջմիածնից 3 կմ հարավ։
Ըստ հայ պատմիչների վկայության և պահպանված հունարեն արձանագրության՝
կառուցել է Ներսես Գ Իշխանցի (Շինող) հայոց կաթողիկոսը, և նրա գահակալության
տարիներից էլ՝ 641-661, արտածվում է Զվարթնոցի կառուցման ժամանակը։
Ըստ Մովսես Կաղանկատվացու՝ Զվարթնոցը օծվել է 652-ին։ Թ. Թորամանյանի
կարծիքով շինարարությունը սկսվել է 643-ին և հիմնականում ավարտվել 652-ին։
Զվարթնոցը կանգուն է եղել մինչև X դ. վերջը. ավերման պատճառի մասին մեզ
հայտնի պատմական աղբյուրները լռում են։ Ըստ պեղված նյութերի՝ նախքան
Զվարթնոցը այստեղ եղել են հնագույն և IV-V դդ. կառույցներ։ Տեղանքի ցածրիկ,
շրջանաձև բլրակը պարագծով շրջապատված է յոթաստիճան բազմանիստ հենապատով
(բացի հարավարևմտյան մասից, ուր պալատն է)՝ կազմելով սալահատակ
պատվանդան, որի կենտրոնում կառուցվել է տաճարը։ 1905-ին Թ. Թորամանյանը
ստեղծեց Զվարթնոցի գիտական վերակազմությունը։ Ըստ պահպանված
հատակաձևի և այդ վերակազմության՝ կառույցի ծավալատարածական հորինվածքի
կորիզը քառակոնքն է, որը ցածում շրջապատված է երկհարկ պարարկյալ
սրահով (տրամագիծը՝ 35,75 մ), իսկ վերևում՝ կիպ պարփակված գլանային պատով։
Կիսագմբեթ, հիմնական առանցքներով խաչաձև տեղադրված 4 կոնքերը
միմյանց են կապվում բարդ կտրվածքի, զանգվածեղ, վերևում կամարակապ մայր
մույթերով՝ գմբեթակիր քառակուսին, որից անցումը թմբուկի բոլորակին իրականացված
է առագաստների միջոցով։ Կոնքերը, բացի արևելյանից, որը հոծ է և ամփոփում
է բեմը, իրենց ստորին մասում սյունակազմ են (6-ական սյուն, տրամագիծը՝
0,6 մ)։ Սյուներն ավարտվում են կողովաձև, խոյազարդ խոյակներով և
միմյանց կապվում կամարներով։
Ըստ «Հայկական սովետական հանրագիտարանի»
3 – արաբական – գոյական
641-661 – արաբական – տարիներ
652 – արաբական – տարի
643 – արաբական – տարի
X – այբուբենի տառերով – դար
IV-V – այբուբենի տառերով – դարեր
յոթաստիճան – բառով – ածական
1905 – արաբական – տարի
35,75 – արաբական – չափ
4 – արաբական – գոյական
6-ական – արաբական – ածական
0,6 – արաբական – չափ
2. Գրե՛լ բառերով։
9, 12, 99, 50, 60, 70, 80, 100, 1938, II, III, IV, 54, 847, 6985, 12546, 68, 95, 15, 58, 697, 89։
9 – ինը
12 – տասներկու
99 – իննսունինը
50 – հիսուն
60 – վաթսուն
70 – յոթանասուն
80 – ութսուն
100 – հարյուր
1938 – հազար ինը հարյուր երեսունութ
II – երկրորդ
III – երրորդ
IV – չորրորդ
54 – հիսունչորս
847 – ութ հարյուր քառասունյոթ
6985 – վեց հազար ինը հարյուր ութսունհինգ
12546 – տասներկու հազար հինգ հարյուր քառասունվեց
68 – վաթսունութ
95 – իննսունհինգ
15 – տասնհինգ
58 – հիսունութ
697 – վեց հարյուր իննսունյոթ
89 – ութսունինը
3.Ո՞ր շարքի բոլոր թվականներն են կազմությամբ պարզ
(արմատական):
1. տասնինը, երեսուն, ինը
2. քառասուն, մեկ, հազար
3. յոթ, միլիարդ, հարյուր
4. տասը, երկու, տասնմեկ
5. ինը, միլիարդ, քսանչորս
6. տասնութ, քսանութ, հարյուր
7. տասնմեկ, երեսուն, երեք
8. տասը, երկու, տասնմեկ
4. .Քանակական թվականները դարձրեք դասական՝ երեք, երկու, տասնհինգ, վաթսունմեկ, քսանյոթ, չորս, իննսունինը, հարյուր հինգ:
երեք – երրորդ
երկու – երկրորդ
տասնհինգ – տասնհինգերորդ
վաթսունմեկ – վաթսունմեկերորդ
քսանյոթ – քսանյոթերորդ
չորս – չորրորդ
իննսունինը – իննսունիններորդ
հարյուր հինգ – հարյուր հինգերորդ
5 .Գրեք յուրաքանչյուր թվականից երկուական օրինակ:
Քանակական – հինգ, քսանմեկ
Դասական – երրորդ, առաջին
Բաշխական – երկուական, երեքական
Կոտորակային – մեկ երրորդ, երկու հինգերորդ