1. Ի՞նչ է հոսանքի աշխատանքը: Ինչ բանաձևով են այն հաշվում: Հոսանքի աշխատանքի բանաձևը ձևակերպեք բառերով:
Հոսանքի աշխատանքը էլեկտրական դաշտի կատարած աշխատանքն է, երբ էլեկտրական լիցքերը շարժվում են հաղորդչով։
Բանաձևը` A=U⋅I⋅t
A – աշխատանք,
U – լարում,
I – հոսանքի ուժ,
t – ժամանակ։
2. Ո՞րն է աշխատանքի միավորը ՄՀ-ում:
Աշխատանքի միավորը Միջազգային համակարգում (ՄՀ, SI) ջոուլն է (J)։
Մեկ ջոուլը հավասար է այն աշխատանքին, որը կատարվում է, երբ
1 նյուտոն ուժը մարմինը տեղափոխում է 1 մետր ուղիղ գծով՝ ուժի ուղղությամբ։
Բանաձևով՝ A=F⋅s
որտեղ՝
A – աշխատանք (ջոուլ),
F – ուժ (նյուտոն),
s – տեղափոխություն (մետր)։
3. Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն են անվանում էլեկտրական հոսանքի հզորություն: Ինչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի հզորությունը:
Էլեկտրական հոսանքի հզորություն են անվանում այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե էլեկտրական հոսանքը միավոր ժամանակում որքան աշխատանք է կատարում (կամ որքան էներգիա է փոխանցում)։
Այսինքն՝ հզորությունը աշխատանքի արագությունն է։
Հիմնական բանաձևը` 𝑃 = 𝐴 / 𝑡
որտեղ՝ P – հզորություն
A – աշխատանք
t – ժամանակ
4. Հզորության ի՞նչ միավորներ գիտեք: Ինչպես են առնչվում այդ միավորները վատտին:
Հզորության հիմնական միավորը Միջազգային համակարգում վատտն է (W)։
Վատտի սահմանումը` 1W=1J/s
Այսինքն՝ 1 վատտը այն հզորությունն է, երբ 1 վայրկյանում կատարվում է 1 ջոուլ աշխատանք։
5. Ո՞րն է հոսանքի աշխատանքի ոչ համակարգային միավորը: Գրել այդ միավորի և ջոուլի կապն արտահայտող հավասարությունը:
Էլեկտրական հոսանքի աշխատանքի (էներգիայի) լայնորեն օգտագործվող ոչ համակարգային միավորը կիլովատ·ժամն է (կՎտ·ժ)։
6. Ի՞նչ փորձով կարելի է համոզվել, որ միևնույն հոսանքի ուժի դեպքում հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը համեմատական է հաղորդչի դիմադրությանը:
Վերցնում են երկու տարբեր դիմադրությամբ հաղորդիչներ և միացնում շարքով, որպեսզի դրանցով անցնի նույն հոսանքը։
Նույն ժամանակ անց նկատում են, որ ավելի մեծ դիմադրություն ունեցող հաղորդիչը ավելի շատ է տաքանում։
Եզրակացություն՝ միևնույն հոսանքի դեպքում Q = I2Rt ⇒ Q∼R
այսինքն՝ անջատվող ջերմաքանակը համեմատական է դիմադրությանը։
7. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը: Գրել բանաձևը:
Հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը հաշվվում է Ջոուլի–Լենցի օրենքով՝ Q = I2Rt
Որտեղ՝ Q – ջերմաքանակ,
I – հոսանքի ուժ,
R – հաղորդչի դիմադրություն,
t – ժամանակ։
8. Ձևակերպել Ջոուլ- Լենցի օրենքը:
Հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը համեմատական է հոսանքի ուժի քառակուսուն, հաղորդչի դիմադրությանը և հոսանքի անցնելու ժամանակին։
Մաթեմատիկական տեսքով՝ Q=I2Rt
որտեղ՝ Q – ջերմաքանակ,
I – հոսանքի ուժ,
R – դիմադրություն,
t – ժամանակ։
9. Բացատրեք, թե ինչո՞ւ է տաքանում հաղորդիչը, երբ նրա միջով հոսանք է անցնում:
Հաղորդիչը տաքանում է, որովհետև նրա միջով հոսելիս էլեկտրոնները շարժվում են էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ և բախվում են բյուրեղացանցի իոններին (ատոմներին)։
10. Ինչպիսի՞ն է շիկացման լամպի կառուցվածքը:
Ապակե կոլբա – վակուումով կամ իներտ գազով, թելը պաշտպանելու համար։
Վոլֆրամե շիկացման թել – հոսանք անցնելիս տաքանում և լուսավորում։
Հոսանքի մատակարարման լարեր – թելը միացնող։
Մետաղական հիմք – լամպը ցանցին միացնելու համար։