1. Լրացրու՛ բաց թողնված թվերը։

2537, 2538,2539,2540, 2541, 2542, 2543, 2544

42537, 425538, 42539, 42540, 42541, 42542, 42543, 42544

2. Համեմատի՛ր (<, >, =):

4500-900 > 4500-1900

3600-2700 = 4600-3700

4236-3125 < 2897-1548

2300+1600 = 1300+2600

4251+3438 = 4438+3251

1833. 2+3143 < 2546+3253

34281 > 34260

58424 < 58500

12698 > 12598

բառարան 5000 10000 25000 35000

4. Որքա՞ն գումար է հարկավոր

Ա․ Երեք մատիտ,չորս սրիչ,մեկ նոթատետր գնելու համար։

Լուծում՝ 280+800+2000 = 3080

Պատասխան՝ 3080 դրամ

Բ․ Վեց սրիչ,յոթ ջրաներկ,երեք բառարան գնելու համար։

Լուծում՝ 1200+2800+15000 = 19000

Պատասխան՝ 19000 դրամ

1. Թվերը գրի՛ր տառերով։

45860 – քառասունհինգ հազար ութ հարյուր վաթսուն

4586 – չորս հազար հինգ հարյուր ութսունվեց

14950 – տասնչորս հազար ինն հարյուր հիթսուն

1495 – հազար չորս հարյուր իննսունհինգ

2. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը։

30×40 = 1200

20×70 = 1400

300×8 = 2400

6×700 = 4200

2000×2+2000:2-500 = 0

3000×3-3000:3+3000 = 11000

3. Լուծի՛ր խնդիրները։

Ա․ Հովհաննեսն ունի 4 հատ 1000 դրամանոց,3 հատ 200 դրամանոց և 5 հատ 20 դրամանոց։Ընդամենը որքա՞ն գումար ունի Հովհաննեսը։

Լուծում` 4000+600+100 = 4700

Պատասխան` 4700 դրամ

Բ․ Մարկն ուներ 1 հատ 5000 դրամանոց,2 հատ 500 դրամանոց և 4 հատ 50 դրամանոց։Ընդամենը որքա՞ն գումար ունի Մարկը։

Լուծում՝ 5000+1000+200 = 6200

Պատասխան՝ 6200 դրամ

Գ․ Տիգրանն ունի 2 հատ 1000 դրամանոց և 5 հատ 200 դրամանոց,իսկ Լեոն՝ 1հատ 2000 դրամանոց և 2 հատ 500 դրամանոց։Տղաների գումարները միասին որքա՞ն կլինի։

Լուծում՝ 2000+1000+2000+1000 = 6000

Պատասխան՝ 6000 դրամ

Ես Նարեն եմ,սովորում եմ Հյուսիսային դպրոցի 3-1 դասարանում։ Իմ մայրիկի անունը Լուսինե է,նա 44 տարեկան է։Մայրիկիս մանկության խաղերից են՝ յոթ քարը, կլաս, քարկտիկ, լյագուշկա, գնդակ գոռոցի, պահմտոցի, գործնագործ և շախմատ։ Այս խաղերից ես խաղացել եմ ՝ գործնագործը,կլասը,լյագուշկա, պահմտոցին։ Իսկ երբ 5 տարեկանում սովորեցի շախմատ խաղալ,շատ սիրեցի ու մինչև հիմա էլ խաղում եմ տատիկիս, պապիկիս,մայրիկիս հետ։  

Ընտանիքով համտեսեցինք միջինքը,որի մեջ դրել էինք լոբու հատիկ՝ բաժին ընկավ ինձ։

Մեծ պահքի ընթացքը փոքր-ինչ մեղմելու համար հայոց կենցաղում ընդունված էր Միջինքի ծեսը։ Այդ օրը տանտիրուհիները պատրաստում էին միջինքի բաղարջ, որը հայտնի է նաև միջնաբաղջ, կլոճ, հարեգիլ, միջնակ լոճ, միջնաբլիթ, կուտապ և այլ անվանումներով։ Միջինքի մեջ պարտադիր դրվում էր որևէ նշան՝ դրամ, ուլունք, լոբի և այլն։ Միջինքն նման էր ամանորյա տարեհացին։Միջինքը կտրելու ծեսը․ երեկոյան տան ավագը բաղարջ հացը դնում էր տան ամենափոքր անդամի մեջքին և կտրում էր։ Դրանից հավասար բաժին էին հանում ինչպես տան բոլոր անդամներին, այնպես էլ ընտանի կենդանիներին և հողին։ Ում բաժնից որ նշանը դուրս գար, այդ տարվա հաջողակն էր համարվում։

1. Թվի թվանշանները դասավորել այնպես, որ ստացվի հնարավոր ամենամեծ և ամենափոքր քառանիշ թիվը։

4560- 6540, 4056

1452- 5421, 1245

7485- 8754, 4578

2. Դեղինով գունավորի՛ր այն դատողությունները, որոնք ճիշտ են:

Ա. Ցանկացած երկնիշ թիվ մեծ է ցանկացած միանիշ թվից:

Բ. Ցանկացած եռանիշ թիվ մեծ է ցանկացած երկնիշ թվից:

Գ. Ցանկացած եռանիշ թիվ մեծ է 300-ից:

Դ. Ցանկացած միանիշ թիվ փոքր է 10-ից:

3. Կազմի՛ր արտահայտություններ և հաշվի՛ր դրանց արժեքը:

Ա. Հաշվի՛ր 1500 և 2800 թվերի գումարի և 1400-ի տարբերությունը:

1500 + 2800 – 1400 = 2900

Բ. 2700 և 900 թվերի տարբերությունը մեծացրո՛ւ 4600-ով:

2700-900 + 4600 = 6400

Գ. Գտի՛ր 1400 և 900 թվերի տարբերության կրկնապատիկը:

(1400 – 900) x 2 = 1000

Դ. Հաշվի՛ր 5400 և 1800 թվերի գումարի և 2200-ի տարբերությունը:

5400 + 1800 – 2200 = 5000

4. Լուծի՛ր խնդիրները։

Ա.Քանի՞ անգամ ենք գրում 4 թվանշանը 1-50 թվերը գրելու համար։

Պատ՝. 14

Բ.Նարեն ուներ 1000 դրամ, նա իր գումարի կեսը տվեց Արփիին, և Արփին ունեցավ 1500 դրամ: Սկզբում Արփին ինչքա՞ն գումար ուներ:

Լուծում 1) 1000:2 = 500

2) 1500-500 = 1000

Պատ.՝ 1000 դրամ

Գ.Դանիելը ուներ 3400 դրամ, նա 400 դրամով մատիտներ գնեց, իսկ 1000 դրամով՝ ջրաներկ: Ինչքա՞ն գումար մնաց Դանիելի մոտ:

Լուծում 1) 3400 – 400 = 3000 2) 3000 – 1000 = 2000

Պատ.՝ 2000 դրամ

5. Որոշի՛ր բանջարեղենների թվային արժեքները:

Գազար	Կաղամբ	Ճակնդեղ	21
Ճակնդեղ	Ճակնդեղ	Ճակնդեղ	27
Լոլիկ	Լոլիկ	Վարունգ	19
22	24	21

1 գազար – 5

1 կաղամբ – 7

1 ճակնդեղ – 9

1 լոլիկ – 8

1 վարունգ – 3

Ղազարոս Աղայան

Ծիծեռնակը բույն էր շինում, Ե՛վ շինում էր, և՛ երգում, Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝ Առաջվա բույնն էր հիշում։

Մեկ անգամ էր նա բույն շինել Եվ շատ անգամ կարկատել, Բայց այս անգամ վերադարձին Բույնն ավերակ էր գտել։

Այժմ նորից բույն էր շինում, Ե՛վ շինում էր, և՛ երգում, Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝ Առաջվա բույնն էր հիշում։

Նա հիշում էր անցած տարին Իր սնուցած ձագերին, Որոնց ճամփին հափշտակեց Արյունարբու թշնամին։

Բայց նա կրկին բույն էր շինում, Ե՛վ շինում էր, և՛ երգում, Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝ Առաջվա բույնն էր հիշում։

1. Կապույտով ներկված բառերն առանձնացրու՛ և հոմանիշ (իմաստով մոտ) բառեր գրի՛ր։

կպցնել – ամրացնել շինել – պատրաստել ավերակ – կանգուն սնուցած – կերցնել հափշտակեց – տիրանալ կրկին – նորից

2. Ծիծեռնակն ի՞նչ էր անում։

Ծիծեռնակը բույն էր շինում, Ե՛վ շինում էր, և՛ երգում, Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝ Առաջվա բույնն էր հիշում։

3. Ինչպիսի՞ն էր ծիծեռնակւ։

Ծիծեռնակը բարի էր,կարոտում էր իր շինած բույնը,սիրում էր իր ձագերին։

4. Առանձնացրու՛ բանաստեղծության քեզ համար ամենասիրելի քառատողն ու վերնագրի՛ր։

Շինարար ծիծեռնակը

Ծիծեռնակը բույն էր շինում, Ե՛վ շինում էր, և՛ երգում, Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝ Առաջվա բույնն էր հիշում։

5. Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր և առանձնացրու՛ համապատասխան հարցերին պատասխանող բառեր։

Ի՞նչ – ծիծեռնակ, բույն, շյուղ, ձագ, տարի, ավերակ

Ի՞նչ էր անում – շինում էր, հիշում էր, երգում էր

6. Շարունակի՛ր հորինել՝ փակագծերի հարցերը փոխարինելով համապատասխան բառերով։ Չմոռանա՛ս վերնագիր գրել։

Բարի ծիծեռնակը

Կար – չկար մի (ինչպի՞սի) բարի ծիծեռնակ կար։ Նա շատ էր սիրում (ի՞նչ անել) երգել։ Մի անգամ նա որոշեց ուտելիք (ի՞նչ անել) փնտրել և ․․․․․․ ճանապարհին թռչելուց տեսավ իր նման ծիծեռնակի,որ տխուր – տրտում նստած էր ճյուղի վրա։ Որոշեց մոտենալ, ընկերանալ և օգնել։ Լավ ընկերներ դարձան,հետո ձագեր ունեցան ու նոր բույն շինեցին։

Հարցեր և առաջադրանքներ

Բավական էր մեկը մտածեր․<<Ցուրտ է,գրո՛ղը տանի>> անմիջապես նրա գլխավերևում սուր սառցալուլաներով գրվում էր․ <<Ցուրտ է, գրո՛ղը տանի>>։

1. Դեղինով նշված բառերն առանձնացրու՛ և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր։

Բևեռում – երկրի պտույտի երևակայական առանցքի և երկրի մակերևույթի հատման կետը։

Ծով Ա․ Ցուլ – ծովային կաթնասուն կենդանի

Կիսախուփ – կիսով չափ խփված՝ փակված,կիսաբաց

Օձ Ա․ Ձուկ – օձանման ձուկ

Արևադարձ – դեպի արևի կողմը դարձած,արևահայաց

2. Փորձի՛ր բացատրել,թե ինչպես ես հասկանում՝

ա․ գլուխներս առնենք – կորչենք – թողնել փողչել,հեռանալ

բ․ կուշտ մտածել – երկար մտածել տարբեր բաների մասին

3. Գտի՛ր բառերի հականիշները։

ցուրտ – շոգ մտածել – չմտածել ցածր – բարձր հիմար – խելացի վերև – ներքև առջև – հետև ջուր – կրակ համարձակ – վախկոտ տխրել – ուրախանալ պարզ – պղտոր,դժվար անտեսանելի – տեսանելի սառը – տաք

4. Ըստ այս պատմության ինչպիսի՞ն էր Բևեռը միլիոն տարի առաջ։

Միլիոնավոր տարիներ առաջ Բևեռում շատ ավելի ցուրտ էր,քան այսօր։ Ջերմաստիճանը միլիարդ աստիճան զրոյից ցածր էր,և ամեն ինչ սառչում էր։

5. Իսկ Արևադարձը ինչպիսի՞ն էր միլիոն տարի առաջ։

Արևադարձում շատ շոգ էր։

6. Քո կարծիքով ի՞նչ է միտքը։

Երբ մտքում մտածում ես տարբեր հետաքրքիր բաների մասին և ոչ ոք չգիտի,թե ինչի մասին։

7. Ի՞նչ կլիներ,եթե մարդիկ մոռանային մտածել։

Եթե մարդիկ մոռանային մտածել՝ անհետաքրքիր,տխուր,ձանձրալի,ուղեղը կսառչեր։

8. Նշի՛ր <<կրկնվող>> բառը։

Ծովացուլ,ծովային,ծովափ․ծովեզր,ծովախոզուկ,ծովափիղ,ծովակ։

Ծով

9. Ամեն անգամ նախորդ բառի մի տառը փոխելով՝ ստացի՛ր․

Ծով -ից հավ

ծով – զով – հով – հավ

10. Հորինի՛ր։

Սառնարանում ապրող մտքերը

Կար – չկար մի սառնարան։Ձմեռ էր։Սառնարանում համերաշխ ապրում էին մտքերը։Ամբողջ ձմեռ առանց վիճելու,ինչ ասում էին համաձայն էին։Իսկ երբ եկավ ամառը,նրանք սկսեցին վիճել,թե ով պետք է առաջինը գնա բակ,թռչունների ծլվլոցը լսի,ծառից միրգ ուտի,չփչփացնի առվակի մեջ,խաղա բակում։Որոշեցին,ով բարի մտքեր ասի,առաջինը կգնա։

 

Հովհաննես Թումանյան

Ամպոտ սարեն ուրախ ձենով Ջուր է գալիս,անցնում շենով։ Մի թուխ մանուկ դուրս է վազել, Ձեռքն ու երես պաղ լվացել,

Լվացել է ձեռքն ու երես, Ու դարձել է՝ խոսել էսպես․ –

– Դու ո՞ր սարեն կուգաս ջրի՛կ, Իմ պաղ ջրիկ ու անուշիկ։ – Ես էն սարեն կուգամ մթին, Որ հին ու նոր ձյունն է գլխին։

– Դու ո՞ր առուն կերթաս, ջրի՛կ․ Իմ պաղ ջրիկ ու անուշիկ։ – Ես էն առուն կերթամ զվարթ, Ուր ափերն են շուշան ու վարդ։

– Դու ո՞ր այգին կերթաս,ջրի՛կ․ Իմ պաղ ջրիկ ու անուշիկ։ – Ես էն այգին կերթամ դալար, Որ տերն է ժիր մեջն այգեպան։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Գտի՛ր հետևյալ բառերի Ա․ հոմանիշները մանուկ – երեխա դալար – երկար Բ․ հականիշները ժիր – աշխույժ պաղ – սառը

2. Որտեղի՞ց է հոսում առվակը։Նշի՛ր այն տողերը,որտեղ դա երևում է։

Ամպոտ սարեն ուրախ ձենով Ջուր է գալիս,անցնում շենով։

– Դու ո՞ր սարեն կուգաս ջրի՛կ, Իմ պաղ ջրիկ ու անուշիկ։ – Ես էն սարեն կուգամ մթին, Որ հին ու նոր ձյունն է գլխին։

3. Նկարի՛ր քո պատկերացված առվակը։

Հիմա կպատմեմ իմ պատկերացրած առվակին։Իմ պատկերացրած առվակը կապույտ է,վրան կա կամրջակ,իսկ առվակի ջրով սնվում են ծառեր,ծաղիկներ, խոտեր և դաշտեր։Իսկ կամրջակով անցնում են մարդիկ,որտեղով հոսում է առվակը։

Վագրն ու ձին ապրում էին հյուրասենյակի գորգի տակ: Նրանք հին բարեկամներ էին: Նրանց դուր էր գալիս հյուրասենյակում ապրելը, որովհետև նրանք սիրում էին հյուրեր ընդունել:  Այդ տանն էր ապրում նաև մի աղջիկ: Նրա անունը Շեյլա էր: Մի անգամ աղջիկն հարցրեց նրանց. — Դուք ինչպե՞ս եք տեղավորվում գորգի տակ:
— Շատ հասարակ: Մենք հո իրական չենք, մենք երևակայական ենք,-պատասխանեցին նրանք:
— Ես երևակայական վագր եմ:
— Ես երևակայական ձի եմ:
— Բա քո խոտը ո՞ւր է,-հարցրեց Շեյլան ձիուն:
— Գորգի տակ,-պատասխանեց ձին,-Չէ՞ որ խոտն էլ է երևակայական:
 — Քո ոսկորներն էլ են գորգի տակ,-հարցրեց աղջիկը վագրին:
— Ոսկորնե՞րը… Էլ որտե՞ղ լինեն,-պատասխանեց վագրը և շոյեց աղջկան: Հետո նա մտավ գորգի տակ: Ձին էլ մտավ: Շեյլան մենակ մնաց սենյակում: Նա հանեց թուղթը, մի քանի կտոր շաքար նկարեց և շա՜տ կամաց դրեց գորգի տակ: Քիչ հետո նա խրթխրթոց լսեց՝ խըրթ-խըրթ-խըրթ…ձին հաճույքով շաքար էր ուտում:   Աղջիկը թղթի կտորի վրա գրեց. «Ի՞նչ են սիրում վագրերը» և գրածը կամա՜ց դրեց գորգի տակ: Գորգի տակից փսփսացին, քիչ հետո վագրը գլուխը դուրս հանեց և պատասխանեց.— Խոտով բրդուճ: Շեյլան չհավատաց ականջներին։ — Այ դու անպետք ձի,-ասաց նա,-խոտով բրդուճ ոչ թե վագրերն են սիրում, այլ՝ ձիերը: Շուտ արա, գնա վագրին հարցրու, թե ինքն ինչ է ուզում: Ձին պահ մտավ, վագրը դուրս եկավ. — Ես ձեռքի ժամացույց եմ ուզում,-ասաց նա,- որ իմանամ ժամաը քանի՞սն է:
— Եղավ,-ասաց Շեյլան: Աղջիկը ձեռքի ժամացույց նկարեց և տվեց Վագրին: Հետո ձիու համար խոտով բրդուճներ նկարեց: Վագրն էլ  մտավ գորգի տակ: Մի՜ քիչ հետո երկուսով կրկին հայտնվեցին:—Մեծ-մեծ Շնորհակալություն քեզ, Շեյլա,- ասացին նրանք և համբուրեցին աղջկան:
— Մտացեք, թե ձեզ ինչ է պետք և շուտ ասեք,-ասաց Շեյլան: -Թե չէ իմ քնելու ժամանակն է, պիտի գնամ քնեմ:
— Դե՜… մենք հովանոց կուզեինք,-ասացին վագրն ու ձին:
— Հովանո՞ց,-զարմացավ Շեյլան: – Ի՞նչ է, գորգի տակ անձրև է գալի՞ս: Հա՜, հասկացա, դա երևակայական անձրև է:
— Այո, երևակայական,-ասացին նրանք: Աղջիկը նրանց հանար հովանոց նկարեց:
— Շնորհակալություն,-ասացին վագրն ու ձին,- բարի գիշեր:
— Բարի գիշեր,-պատասխանեց Շեյլան և գնաց քնելու: Հետո հանկարծ նրա
գլխում մի միտք ծնվեց.   «Երևի վատ բան է, համարյա վիրավորական, երբ դու նոր, գեղեցիկ հովանոց ունես, իսկ անձրև չի գալիս»: Նա մեծ թղթի վրա անձրև նկարեց,  զգույշ մտավ հյուրասենյակ և անձրևը դրեց գորգի տակ:Երբ առավոտյան Շեյլին հյուրասենյակ մտավ, հայտնվեց ջրում: Իսկ վագրն ու ձին նստել էին բաց հովանոցի մեջ և լողում էին, ոնց որ նավակի մեջ լինեին: — Երևի հորդ անձրև եմ նկարել,-մտածեց Շեյլան: Վաղը չէ մյուս օրը նա կրկին հյուրասենյակ մտավ: Մայրիկն այդ ժամանակ գորգն էր ավլում: Ո՛չ ջուր կար սենյակում, ո՛չ հովանոց, ո՛չ վագր, ո՛չ էլ ձի, ոչ մի բան չէր մնացել: Շեյլան վերցրեց նկարելու տետրը և մուշ-մուշ քնած վագր ու ձի նկարեց: Մայրիկը գնաց: Շեյլան նստել էր վառարանի մոտ և կրակին էր նայում: Հյուրասենյակում լուռ էր, միայն գորգի տակից  խռմփոցի ձայն էր լսվում:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Քո կարծիքով ինչպիսի՞ն էին երևակայական ձին և վագրը։ Ձին և վագրը հյուրասեր էին և ապրում էին հյուրասենյակում։ 2. Պատմի՛ր աղջկա մասին։ Աղջիկը բարի էր,սիրում էր օգնել ընկերներին։Նա հավատում էր,որ գորգի տակ վագր և ձի էին ապրում։Ու անընդհատ կատարում էր նրանց ցանկությունները։ 3. Ի՞նչ կուզենայիր ունենալ գորգի տակ։Ինչու՞։ Ես կուզենայի գորգի տակ ունենայի կախարդական և երևակայական մեծ շուն,որպեսզի նստեի վրան և թռչեի,գնայի զբոսնելու։ 4. Նկարագրի՛ր ձեր հյուրասենյակը։ Մեր հյուրասենյակը գեղեցիկ է,պատին փակցված է հեռուստացույց,դիմացի պատին գեղեցիկ նկարներ կան ամրացված,սեղան,աթոռներ,բազմոց, փոքրիկ սեղան։Կա նաև պահարան սպասքի և գրքերի համար։ 5. Իսկ դու ու՞մ հետ և որտե՞ղ կուզեիր ապրել։ Կուզեի ապրել ընտանիքիս հետ բնության գրկում՝ մեծ առանձնատանը։ 6. Կանաչով նշված բարդ բառերի արմատներով նոր բառեր կազմի՛ր։ Հյուրասենյակ=հյուր+սենյակ,հյուրընկալ,ննջասենյակ Ժամացույց=ժամ+ցույց,ժամագործ,ցուցանակ 7. Դեղին նշված բառերի հականիշ բառերը գրի՛ր։ Հին-նոր Տակ-վրա Կամաց-արագ Քիչ-շատ Հայտնվեցին-անհետացան Լուռ-աղմկոտ Առավոտյան-երեկոյան 8. Նախադասությունը համառոտի՛ր՝ թողնելով ո՞վ,ի՞նչ է անում հարցերին պատասխոնող բառերը։

Մայրիկն ավլում էր։

Աղջիկը նկարեց։

Նա նկարեց։