1. Ինչպե՞ս է կախված էլեկտրական դիմադրությունը հաղորդչի նյութի տեսակից, երկարությունից և լայնական հատույթի մակերեսից: Գրել այդ կախումն արտահայտող բանաձևը;
Էլեկտրական դիմադրությունը կախված է՝
հաղորդչի նյութից (ρ՝ տեսակարար դիմադրություն), երկարությունից (l)՝ ուղիղ համեմատական է, լայնական հատույթի մակերեսից (S)՝ հակադարձ համեմատական է։
Բանաձևը՝
2. Ինչի՞ց է կախված հաղորդչի տեսակարար դիմադրությունը:
Հաղորդչի տեսակարար դիմադրությունը (ρ) կախված է՝ նյութի տեսակից (պղինձ, ալյումին և այլն), ջերմաստիճանից (ջերմաստիճանի բարձրացման հետ սովորաբար աճում է)։
3. Ի՞նչ միավորներով են արտահայտում տեսակարար դիմադրությունը:
Տեսակարար դիմադրությունը արտահայտում են Օմ·մետրով (Ω·m)։
4. Ի՞նչ նպատակով են օգտագործում ռեոստատները : Ինչպե՞ս են այն պատկերում էլեկտրական շղթաների սխեմաներում:
Ռեոստատը օգտագործում են շղթայում հոսանքի ուժը կարգավորելու համար՝ դիմադրությունը փոխելով։
Սխեմաներում այն պատկերում են փոփոխական դիմադրության նշանով (ռեզիստոր + շարժական սլաք/սլայդեր), որը ցույց է տալիս, որ դիմադրությունը կարող է փոխվել։
5. Հաստատաուն հոսանքի ուժի ո՞ր արժեքներն են վտանգավոր և որոնք՝ խիստ վտանգավոր մարդու կյանքի համար:
Մարդու համար վտանգավոր է համարվում մոտ 0.01 Ա (10 մԱ) և ավելի հոսանքը։
Վտանգավոր՝ մոտ 0.01–0.05 Ա (10–50 մԱ) — կարող է առաջացնել ուժեղ ցավ, մկանների կծկում։
Խիստ վտանգավոր՝ մոտ 0.05 Ա (50 մԱ) և ավելի — կարող է հանգեցնել շնչառության կանգի, սրտի աշխատանքի խանգարման և մահվան։
6. Բուժական ի՞նչ նպատակներով է օգտագործվում հաստատաուն էլ. հոսանքը:
Հաստատուն էլեկտրական հոսանքը բժշկության մեջ օգտագործվում է՝
ֆիզիոթերապիայի համար (մկանների խթանում), ցավի նվազեցման համար, դեղանյութերի ներմուծման համար մաշկի միջոցով (էլեկտրոֆորեզ), նյարդերի և մկանների աշխատանքի վերականգնման համար։
7. Բուժական ի՞նչ նպատակներով է օգտագործվում հաստատուն էլեկտրական հոսանքը:
Հաստատուն էլեկտրական հոսանքը բժշկության մեջ օգտագործվում է՝ ֆիզիոթերապիայի մեջ մկանների և նյարդերի խթանման համար, ցավի նվազեցման համար, դեղանյութերի ներմուծման համար (էլեկտրոֆորեզ), վերականգնողական բուժման նպատակներով։
8. Նկարագրեք, թե ինչպես է լիցքավորվում ամպը: Ամպի ո՞ր շերտերն են լիցքավորվում դրականորեն և ո՞ր շերտերը` բացասականորեն:
Ամպը լիցքավորվում է, երբ նրա ներսում օդային հոսանքները շարժում են ջրի կաթիլներն ու սառցաբյուրեղները, և դրանք բախումների ընթացքում էլեկտրական լիցք են փոխանակում։ Արդյունքում ամպում առաջանում է լիցքերի բաժանում։
Սովորաբար՝
ամպի վերին շերտը լիցքավորվում է դրականորեն (+), ամպի ստորին շերտը՝ բացասականորեն (−)։
Ստորին բացասական շերտը կարող է նաև Երկրի մակերևույթում առաջացնել դրական լիցքի կուտակում։
9. Ինչու՞ է ամպամած եղանակին գետինը լիցքավորվում: Ո՞ր երևույթն է գետնի լիցքավորման պատճառը: Ի՞նչ նշանի լիցք է ձեռք բերում գետինը:
Ամպամած եղանակին գետինը լիցքավորվում է, որովհետև լիցքավորված ամպը գետնի մեջ առաջացնում է էլեկտրաստատիկ ինդուկցիա։
Ամպի ստորին բացասական լիցքի ազդեցությամբ՝ գետնի էլեկտրոնները հեռացվում են վերին շերտից, և մակերևույթում առաջանում է լիցքի բաժանում։
Գետինը ստանում է դրական (+) լիցք ամպի տակ գտնվող հատվածում։
Պատճառը՝ էլեկտրաստատիկ ինդուկցիայի երևույթն է։
10. Նկարագրեք կայծակի առաջացման սկզբնական փուլը: Ինչպե՞ս է գոյանում կայծակի անցուղին:
Կայծակի առաջացման սկզբնական փուլում ամպի և գետնի (կամ ամպերի միջև) կուտակվում է մեծ լիցքերի տարբերություն։ Արդյունքում ուժեղանում է էլեկտրական դաշտը։
Երբ դաշտը բավական ուժեղ է դառնում, օդը սկսում է իոնանալ, և ամպից դեպի գետին շարժվում է թույլ լիցքավորված «կայծակի առաջնորդող ալիք» (ստեպ-լիդեր)։
Կայծակի անցուղին գոյանում է, երբ այդ ալիքը մոտենում է գետնից բարձրացող հակառակ լիցքով լիցքավորված «հանդիպող հոսքին» (ստրիմեր), և նրանց միացումից առաջանում է ամբողջական, ուժեղ հոսանքի ուղի՝ կայծակի լուսարձակող արտահոսքը։
Նարե Մելքոնյանի բլոգ 