1. Ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում ճառագայթաակտիվ տրոհման պրոցեսում:

Ճառագայթաակտիվ տրոհման ժամանակ տեղի են ունենում ատոմի միջուկի ինքնաբերական փոփոխություններ, որի արդյունքում միջուկը դառնում է ավելի կայուն։

Հիմնական փոխակերպումները՝ պրոտոնների և նեյտրոնների հարաբերության փոփոխություն, միջուկից մասնիկների արտանետում (ալֆա կամ բետա մասնիկներ), գամմա ճառագայթման արձակում՝ ավելցուկային էներգիան կորցնելու համար, արդյունքում քիմիական տարրը կարող է փոխվել (ստացվում է նոր տարր)։

2. Ի՞նչն է կոչվում ուրանի կրիտիկկան զանգված:

Ուրանի կրիտիկական զանգվածը այն նվազագույն զանգվածն է, որի դեպքում ուրանի միջուկներում տեղի ունեցող շղթայական տրոհման ռեակցիան ինքնուրույն պահպանվում է և չի մարում։

Եթե զանգվածը փոքր է կրիտիկականից՝ ռեակցիան մարում է, իսկ եթե հավասար կամ մեծ է՝ սկսվում է կայուն կամ աճող շղթայական գործընթաց։

3. Ի՞նչ է շղթայական ռեակցիան:

Շղթայական ռեակցիան այն գործընթացն է, երբ մեկ միջուկի տրոհման ժամանակ առաջացած նեյտրոնները առաջացնում են այլ միջուկների տրոհում, և այդ նոր տրոհումներն էլ կրկին նոր նեյտրոններ են ստեղծում։

Այսպես ռեակցիան ինքն իրեն «շղթայով» շարունակվում է և կարող է արագ ուժեղանալ, եթե պայմանները համապատասխան են (օր.՝ բավարար նյութ և կրիտիկական զանգված)։

4. Ի՞նչ է միջուկայն ռեակտորը: Դիտել տեսանյութը:

Միջուկային ռեակտորը սարք է, որտեղ իրականացվում և վերահսկվում է կառավարվող շղթայական միջուկային տրոհման ռեակցիա։

Այն նախատեսված է՝ ջերմային էներգիա ստանալու համար, էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար, կամ տարբեր իզոտոպներ ստանալու համար։

Ռեակտորում օգտագործվում են վառելիք (օր.՝ ուրանի իզոտոպներ), կարգավորիչ ձողեր՝ ռեակցիան վերահսկելու համար, և հովացուցիչ նյութ՝ ջերմությունը հեռացնելու համար։

5. Ինչպե՞ս են կառավարում շղթայական ռեակցիան:

Շղթայական ռեակցիան կառավարում են՝ նեյտրոնների քանակը կարգավորելով, որպեսզի տրոհումների արագությունը չաճի անվերահսկելի։

Դրա համար օգտագործվում են՝ կարգավորիչ ձողեր (կադմիում, բոր), որոնք կլանում են նեյտրոնները, հովացուցիչ նյութ, որը հեռացնում է ջերմությունը և ազդում ռեակցիայի ընթացքի վրա, դանդաղեցուցիչ (մոդերատոր), որը դանդաղեցնում է նեյտրոնները և պահպանում կայուն ռեակցիա։

6. Թվարկեք միջուկային ռեակտորի հիմնական մասերը:

Միջուկային ռեակտորի հիմնական մասերն են՝ ռեակտորի միջուկը, կարգավորիչ ձողեր (նեյտրոնների կլանման համար), դանդաղեցուցիչ (մոդերատոր), հովացուցիչ համակարգ, պաշտպանիչ պատյան (բիոլոգիական պաշտպանություն), ջերմափոխանակիչ (կամ գոլորշու գեներատոր)։

7. Ի՞նչ գիտեք Հայկական ատոմակայանի մասին: Ատոմային էներգետիկա, ատոմային ռումբ: Բնապահպանական խնդիրներ և հետևանքներ: (Հավաքել և ներկայացնել տեղեկություն): Դիտել տեսանյութը:

Հայաստանի ատոմակայանը գտնվում է Մեծամորում։ 1988-ի Սպիտակի երկրաշարժից հետո կայանը ժամանակավորապես փակվել էր, բայց 1995-ին կրկին գործարկվել է Արտադրում է Հայաստանի էլեկտրաէներգիայի զգալի մասը (մոտ 30–40%)

8. Ո՞րն է էներգիայի աղբյուրների հիմնախնդիրները:

Էներգիայի աղբյուրների հիմնական խնդիրներն են՝ վառելիքի սպառումը, շրջակա միջավայրի աղտոտումը, միջուկային վտանգները և էներգիայի պակասը։

9. Որո՞նք են ատոմային ատոմակայանների առավելությունները մյուս էլեկտր. համեմատությամբ: Դիտել տեսանյութը:

Ատոմակայանների առավելությունները մյուս էլեկտրակայանների համեմատ՝ տալիս են շատ մեծ էներգիա փոքր քանակի վառելիքից, քիչ են աղտոտում օդը (չեն արտանետում CO₂), ապահովում են կայուն և շարունակական էլեկտրամատակարարում, վառելիքի արժեքը համեմատաբար փոքր է երկարաժամկետում։

10. Որո՞նք են միջուկային էներգետիկայի վտանգավորության հիմնական աղբյուրները: Անվտանգութքան ապահովումը ԱԷԿ-ի աշխատանքում:

Միջուկային էներգետիկայի վտանգավորության հիմնական աղբյուրներն են՝ ռեակտորի հնարավոր վթարները և ճառագայթման արտահոսքը, ռադիոակտիվ թափոնների երկարատև վտանգավորությունը, միջուկային վառելիքի հետ աշխատանքի ռիսկերը, մարդկանց և շրջակա միջավայրի ճառագայթահարման վտանգը։